*นายประทีป ช่วยเกิด นักวิจัย สถาบันวิจัยเพื่อพัฒนาสังคม มหาวิทยาลัยขอนแก่น
เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2569 นายประทีป ช่วยเกิด นักวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับเชิญจาก สถาบันความมั่นคงศึกษา สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมศ.สมช.) เข้าร่วมการประชุมร่วมระหว่างส่วนราชการกับเครือข่ายสถาบันการศึกษาและสถาบันทางวิชาการ ในหัวข้อ “มุมมองทางวิชาการต่อประเด็นนโยบาย (Policy Agenda) เพื่อจัดทำนโยบายด้านความมั่นคง” เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเชิงวิชาการสำหรับประกอบการจัดทำ (ร่าง) นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. 2571–2575) ซึ่งจะเป็นกรอบสำคัญในการกำหนดทิศทางด้านความมั่นคงของประเทศไทยในระยะต่อไป
การประชุมครั้งนี้ ได้รับเกียรติจาก นายภพหล้า ปิยะปานันท์ ที่ปรึกษาด้านนโยบายและยุทธศาสตร์ความมั่นคง ปฏิบัติราชการแทน เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นประธานกล่าวเปิดงาน โดยมีที่ปรึกษา ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้อำนวยการ เจ้าหน้าที่ จากสถาบันความมั่นคงศึกษา สภาความมั่นคงแห่งชาติ เข้าร่วมการประชุม รวมถึงนักวิชาการ ประกอบด้วย 1) ผศ.ดร.กีรติพร จูตะวิริยะ ผู้เชี่ยวชาญด้านสังคมวิทยาโลกาภิวัตน์, การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม ผู้อำนวยการศูนย์อาเซียนศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2) รศ.ดร.ธนนันท์ บุ่นวรรณา ผู้เชี่ยวชาญด้านเวียดนามศึกษาและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ประธานหลักสูตรปริญญาโท สาขาลุ่มน้ำโขงศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 3) ผศ.ดร.จักรพันธ์ ขัดชุ่มแสง ผู้เชี่ยวชาญด้านมานุษยวิทยาและชาติพันธุ์ศึกษา อาจารย์ประจำสาขาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 4) อาจารย์ ดร.อิมรอน โสะสัน ผู้เชี่ยวชาญด้านภาคส่วนสังคมกับนโยบายสาธารณะ หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 5) นายประทีป ช่วยเกิด ผู้เชี่ยวชาญด้านจีนศึกษา นักวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น และ 6) ผศ.ดร.พรสรรค์ ปิยนันทิศักดิ์ ผู้เชี่ยวชาญความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ประธานคณะกรรมการบริหารหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
การประชุมดังกล่าว มีวัตถุประสงค์เพื่อเปิดพื้นที่ให้ภาควิชาการร่วมสะท้อนมุมมองต่อสถานการณ์ความมั่นคง ทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ วิเคราะห์แนวโน้มความเปลี่ยนแปลงเชิงยุทธศาสตร์ ตลอดจนเสนอแนวทางเชิงนโยบายที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดทำแผนความมั่นคงแห่งชาติให้มีความรอบด้าน ทันต่อบริบทโลก และสามารถตอบสนองต่อความท้าทายในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การประชุมครั้งนี้ นายประทีป ช่วยเกิด นักวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ร่วมแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นในฐานะนักวิจัยผู้ศึกษาประเทศจีนและความสัมพันธ์ไทย–จีน มาอย่างต่อเนื่องกว่าทศวรรษ โดยนำเสนอข้อสังเกตเกี่ยวกับผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์ การแข่งขันของมหาอำนาจ และการเปลี่ยนผ่านของระเบียบเศรษฐกิจโลกที่มีต่อประเทศไทย พร้อมเสนอว่าการกำหนดนโยบายด้านความมั่นคงของไทยในอนาคตควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลเชิงประจักษ์ การวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์ และความเข้าใจต่อทิศทางนโยบายของประเทศคู่ความร่วมมือที่สำคัญ โดยเฉพาะสาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายที่คำนึงถึงผลประโยชน์แห่งชาติเป็นสำคัญ
นายประทีป ช่วยเกิด ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการเสริมสร้าง Strategic China Literacy หรือการพัฒนาศักยภาพของประเทศไทยในการติดตาม วิเคราะห์ และทำความเข้าใจนโยบาย ยุทธศาสตร์ และพัฒนาการของประเทศจีนอย่างเป็นระบบ เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ และการต่างประเทศของไทยอย่างรอบด้าน โดยรักษาดุลยภาพทางยุทธศาสตร์ของประเทศไทยในบริบทการแข่งขันของมหาอำนาจโลก
นอกจากนี้ ยังได้แลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของโครงสร้างพื้นฐานระดับภูมิภาค ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ห่วงโซ่อุปทาน การพัฒนาดิจิทัล ความมั่นคงด้านพลังงานและอาหาร ตลอดจนความร่วมมือในกรอบล้านช้าง-แม่โขง ซึ่งล้วนเป็นประเด็นที่มีความสำคัญต่อการยกระดับขีดความสามารถของประเทศไทยในการรับมือกับความเสี่ยงและโอกาสที่เกิดขึ้นจากบริบทระหว่างประเทศที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
ข้อเสนอเชิงวิชาการดังกล่าวมีความสอดคล้องกับสาระสำคัญของ (ร่าง) นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. 2571 – พ.ศ. 2575) ซึ่งให้ความสำคัญกับการดำเนินนโยบายการต่างประเทศเพื่อสร้างเสริมความมั่นคงร่วมกับประชาคมระหว่างประเทศ การรักษาดุลยภาพทางยุทธศาสตร์ การรับมือความท้าทายด้านภูมิรัฐศาสตร์ การเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ตลอดจนการพัฒนาความร่วมมือระดับภูมิภาคเพื่อรับมือภัยคุกคามข้ามพรมแดนในทุกมิติ
การบูรณาการองค์ความรู้ด้านจีนศึกษาเข้ากับการกำหนดนโยบายสาธารณะ จะช่วยให้ประเทศไทยสามารถทำความเข้าใจพลวัตของภูมิรัฐศาสตร์ เศรษฐกิจ และเทคโนโลยีโลกได้อย่างรอบด้าน นำไปสู่การกำหนดนโยบายที่ตั้งอยู่บนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ สามารถรักษาผลประโยชน์แห่งชาติ เสริมสร้างความร่วมมือกับทุกประเทศอย่างสมดุล และยกระดับความมั่นคงของประเทศให้สอดรับกับบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง
การประชุมในครั้งนี้ นับเป็นผลสัมฤทธิ์ที่เป็นรูปธรรมของบันทึกความเข้าใจ (Memorandum of Understanding: MOU) ระหว่าง สถาบันความมั่นคงศึกษา สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ และ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งได้ลงนามความร่วมมือร่วมกันวันที่ 26 มีนาคม 2569 โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้าง “หุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ด้านวิชาการ” (Strategic Academic Partnership) ระหว่างสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติและมหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อสนับสนุนการพัฒนาองค์ความรู้ด้านความมั่นคงของประเทศ และเชื่อมโยงศักยภาพของภาควิชาการกับการกำหนดนโยบายสาธารณะ สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยขอนแก่นในฐานะแหล่งผลิตองค์ความรู้ที่สามารถเชื่อมโยงงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย (Research to Policy) และสนับสนุนการบริหารประเทศด้วยข้อมูลที่มีความน่าเชื่อถือและเป็นวิทยาศาสตร์ (Credible and Evidence-based)
